kalkan patara otel konaklama

Haberler

Tatil Bölgelerinde Sıkça Görülen: Akrep Sokması

Tatil Bölgelerinde Sıkça Görülen: Akrep Sokması

Akrepler, kuyruklarının ucunda bulunan küçük boyutlu bir iğneden salgıladıkları toksik zehir ile paralize ettikleri, yerde yaşayan eklem bacaklılar ve küçük kertenkeleler ile beslenen bir canlı türüdür. Ağrılı ama buna rağmen genellikle zararsız olan akrep sokması bilinen yaklaşık 1200 akrep türünden potansiyel olarak öldürücü zehirlenmeye neden olan ve her yıl tüm dünyada 6000’in üzerinde insanın ölümüne neden olan 35 kadar türün sokmasından ayırt edilmelidir.

Akrepler gece beslenir ve gündüzleri kayaların içinde, oyuklarda, ağaç altlarında, gevşek ağaç kabuklarında ya da benzeri yerlerde saklanır. Binaların altındaki serin yerleri arar ve sıklıkla, ayakkabıların, giysilerin ya da yatak altlarında saklandıkları evlere girer ya da su aramak amacıyla klozet yakınlarına ve lavaboların içine girer. Akrep sokması durumu, akrepler sadece dışarıdan rahatsız edildikleri zaman insanları iğneleri ile sokar.

Akrep zehri, sodyum kanallarının açılmasına ve nöronların sık bir şekilde yeniden harekete geçmesine sebep olan toksinler içerir. Bu toksinlerin genel olarak hedefi nöron hücreleridir. Bu tarz zehirlenmeler genellikle az miktarda şişme ile karakterize görünür fakat belirgin bir şekilde şiddetli ağrı da görülür ve etkilenen alana hafifçe vurma ile şiddetlenebilir. Bu semptomlar, kısa sürede çevre dokulara yayılır ve kafa sinirlerin fonksiyon kayıpları ve iskelet kaslarının felci saatler içinde gelişir.

Hastalarda hassasiyet, bulanık görüş açısı, anormal yüz hareketleri, salgı üretiminde artış, göz kapağı düşüklüğü, burun akıntısı geveler tarzda konuşma, salgıları kontrol etmede güçlük, aşırı ter üretimi, mide bulantısı ve kusma görülür. Kas seğirmeleri, sıçramalar ve titremeler yanlışlıkla nöbet sanılabilir fakat bunlar nöbet değil nörotoksinlerin etkisidir. Komplikasyonlar kalp hızında artış, ritim bozukluğu, yüksek tansiyon, ateş yükselmesi ve vücut ph değerinin düşmesini içerir. Semptomlar, yaklaşık 5 saatte maksimum ciddiyete ulaşır ve ağrı ile hassasiyet haftalar sürebildiği halde kimi zaman 1 ya da 2 günde azalır. Öldürücü solunum durması küçük çocuklarda ve yaşlılarda yaygın bir şekilde görülür.

Akrep Sokmasının Tedavisi Nasıldır?

Saldıran akrebin türünün tedavinin planlanmasına yardım eder. Çünkü kimi akrepler şiddetli zehirlere sahip iken kimi akrepler zararsızdır. Zehirli toksik etkileri olmayan akrep türlerinin insanları sokmaları en yaygın buz uygulaması ağrı kesici ya da rahatlatıcı (antihistaminik) verilmesini gerektirir.

Akrep sokmasına maruz kalan insanların çoğu sadece bölgesel rahatsızlık yaşadıkları için kafa sinirleri ya da kastaki sinir hücrelerinin (nöromusküler) fonksiyon bozuklukları belirtileri ve bulguları ortaya çıktığında uzmandoktor tavsiyesine göre hastanelerde ya da evde tedavi edilebilir.

Agresif destekleyici bakım ve panzehirin makul kullanımı daha ciddi zehirlenmelerde hayati tehlike riskini azaltabilir ya da tamamen ortadan kaldırabilir. Hastayı olabildiğince sakin tutmak ve akrep ısırığının olduğu yere basınç sargıları ve soğuk buz uygulamak zehrin emilimini büyük ölçüde azaltan yöntemlerdir.

Midazolam etken maddeli ilaçların hastanede yatış süresince hastaya düzenli olarak verilmesi akrep sokması ile oluşan ajitasyonu, sıçramaları ve istemsiz iskelet hareketlerini kontrol altına alır. Bu ilaç ve türevleri ile ve diğer rahatlatıcı ya da uyuşturucular ile tedavi esnasında, solunum durması riski nedeni ile nöromüsküler semptomları olan kişilerin sürekli takipleri gereklidir. Hipertansiyon ve akciğer ödem nifedipin, nitroprussid, hidralazin ya da prazosin etken maddeli ilaçlar yanıt verir ve nabız sayısındaki düşüşler atropin ve türevleri ile kontrol edilebilir. Ayrıca bazı ülkelerde akrep sokmalarına karşın akrebin türüne göre özel olarak üretilen panzehirler bulunmaktadır. Bu panzehirler ile akrep sokmalarının ortaya çıkaracağı belirtiler hafifletilir ve tedavi kolaylaştırılır. Akrep sokması teşhis ve tedavisi ilk etapta acil hekimleri tarafından uygulanmaktadır.